Het Liefstinghsbroek is een klein Natura 2000-gebied in de buurt van Vlagtwedde (gemeente Westerwolde). Het Liefstinghsbroek is het oudste bos van Groningen. Vanwege dit zeer oude (oer)bos is het natuurgebied, ongeveer 20 hectare groot, ook aangewezen als Nationaal Bosreservaat. Sommige leefgebieden in dit bos en ook het blauwgrasland dat erin ligt, zijn gevoelig voor stikstof. Daarom zoeken we naar manieren om de invloed van stikstof op dit bijzondere natuurgebied te verminderen.
We gaan de natuur in het Liefstinghsbroek verbeteren. Tegelijkertijd willen we zorgen voor voldoende mogelijkheden voor de landbouw. Samen met agrarisch ondernemers werken we hiervoor aan een plan voor de inrichting van het Liefstinghsbroek en directe omgeving.
Voordat we het gebied kunnen inrichten, is meer inzicht nodig in de waterhuishouding en hoe deze de ecologie beïnvloedt. Ook moeten we weten welke archeologische en cultuurhistorische waarden aanwezig zijn. In 2024 zijn hiervoor twee onderzoeken uitgevoerd in en om het Liefstinghsbroek. Uit deze onderzoeken blijkt dat ingrepen in de waterhuishouding nodig zijn om de natuur in het Liefstinghsbroek te herstellen en versterken. Ook blijkt dat veel watergangen rondom het gebied cultuurhistorische waarde hebben. Dat betekent dat mogelijke ingrepen in deze watergangen zorgvuldig uitgevoerd moeten worden.
Foto: Maj Britt Smits
Uit het onderzoek blijkt dat het nodig is om meer mineraalrijk grondwater (kwel) in het maaiveld van het Liefstinghsbroek te krijgen en de balans tussen nat en droog te verbeteren. Hiervoor moet een aantal sloten smaller en ondieper worden. Ook willen we de afvoer van regenwater kunnen sturen. Als regenwater namelijk te lang in het Liefstinghsbroek blijft staan, kan het mineraalrijke kwel (grondwater) niet naar boven komen en verzuurt de bodem.
De verplaatsing van een nabij het Liefstinghsbroek gelegen melkveehouderij zorgt voor een lagere stikstofbelasting op de stikstofgevoelige natuur van het Liefstinghsbroek en maakt de noodzakelijke aanpassing van de waterhuishouding mogelijk voor het verbeteren van de natuurkwaliteit in het Liefstinghsbroek. Op de website van de provincie vindt u terug wanneer de vergunningen hiervoor gepubliceerd worden
Een deel van de watergangen rondom het Liefstinghsbroek is eeuwen geleden door de mens aangelegd en de oude structuren zijn nog bijna volledig aanwezig. Deze structuren houden we zoveel mogelijk in stand, maar in deze watergangen kan wel het waterpeil aangepast worden. Andere watergangen kunnen wel smaller en ondieper gemaakt worden.
De uitkomsten van de onderzoeken vormen de basis voor de maatregelen die we gaan nemen. We vragen specialisten van verschillende organisaties en mensen uit het gebied om met ons mee te denken. We kunnen daar waarschijnlijk in de zomer van 2026 mee starten. In het Natura2000 beheerplan en de Natuurdoelanalyse Liefstinghsbroek vindt u de onderbouwing voor deze natuurdoelen en maatregelen.
In het voorjaar van 2026 loopt er een vervolgonderzoek naar de waterhuishouding. Er zijn eerder al een tweetal onderzoeken uitgevoerd, specifiek voor het Liefstinghsbroek zelf. In dit vervolgonderzoek wordt ook de bredere omgeving betrokken.
We kunnen pas verder met plannen voor de inrichting maken als de uitkomsten van dit onderzoek bekend zijn. De resultaten zijn namelijk vereist om vergunningen van gemeente en waterschap te krijgen.
